Pune, Hindistan - İsterseniz buna Hindistan'ın paradoksu deyin. Dünyanın en iyi mühendisleriyle yükselen bir teknoloji devi olmasına rağmen Hindistan ekonomik potansiyelini tam olarak kullanamıyor. Neden mi? Delik deşik karayolları, çöken köprüleri, çürük demiryolları ve güvenilmez elektrik şebekeleri yüzünden.

Ofis binaları cereyanlar her an kesilebilir diye kendi mazotlu jeneratörler çalıştırıyor. Parasızlıktan değil. Hint hükümeti altyapı için 2012'ye kadar 500 milyar dolar, bunu izleyen 5 yılda da o miktarın iki katını harcamayı hedefliyor. Sorun, bu büyük projeleri vakitli ve nitelikli olarak hayata geçirebilecek beceri ve uzmanlığa sahip inşaat mühendislerinin olmayışı.

İnşaat mühendisliği tasarım şirketi S.N. Bhobe & Associates'ın Sorumlu Müdürü Atul Bhobe'ye göre hükümet "devasa bir altyapı geliştirme programı başlattı, ama insan kaynağına bakmayı ihmal etti". Bhobe, "Hükümet 1 trilyon dolar harcamak istese bile bunu nasıl yapacağı belli değil" diyor. İnşaat mühendisliği bir zamanlar Hindistan'ın seçkin mesleğiydi, üstelik yalnızca karayollarının kazılıp demiryollarının döşendiği İngiliz sömürgecilik döneminde değil, devlet memurluğu kapsamında yer aldığı bağımsızlıktan sonra gelen zamanda da. Oysa bugünlerde ülkenin en iyi ve en parlak kafaları biliyorlar ki, yazılım işinde yol yapımından daha çok para ve prestij var.

Genç Hintliler yazılımı çeliğe ve betona tercih ediyorlar. Bu tercihse Hindistan'ı ekonomik bir çıkmaza sokuyor. Ülkenin dünya çapında hayranlık uyandıran bilgi teknolojisi sektörü her yıl on binlerce kişiye görece iyi gelirli bir istihdam sağlıyor. Bir yanda bir milyar insanın hayat standardını yükseltmeye (ve Batıya hızla bağlanan internetten ziyade kaliteli karayolları ve demiryolları isteyen sanayileri beslemeye) şiddetle ihtiyaç duyuluyor, öbür yanda bu altyapıyı kurabilecek vasıflara sahip insanlar teknoloji sektörüne kaçıyor.

1990'da inşaat mühendisliği bölümlerinin 13 bin 500, bilgisayar bilimi ve bilgi teknolojileri bölümlerininse 12 bin 100 öğrenci kapasitesi vardı. Derken Hindistan'da yazılım sektörü inanılmaz bir büyüme gösterdi ve bilgisayar bilimiyle bilgi teknolojilerini konu alan bölümlerdeki öğrenciler 2007'de 193 bine fırladı. Oysa inşaat mühendisliği bölümlerinde yalnızca 22 bin 700 öğrenci okuyordu. İnşaat mühendisliğine kabul edilen öğrencilerin çoğu, öncelikli olarak tercih edilen bilgisayar bilimlerine giremeyenlerden oluşuyor.

Hindistan'ın modern bir altyapı kurmasını güçleştiren başka nedenler de var. Örneğin, kötü planlama, siyasi müdahaleler ve yolsuzluk. Dünya Bankası'nın 2008'de yaptığı bir hesaba göre de, altyapı ihtiyacını karşılamak için Hindistan'ın şimdi olduğundan üç kat fazla inşaat mühendisi yetiştirmesi gerekiyor. Pune'de konut ve ticari yapı müteahhitliği yapan Kolte-Patil şirketinin yöneticisi Sujay Kalele, yeterince vasıflı mühendis bulsalar projelerini üç ay daha erken bitirebileceklerini dile getiriyor.

Kalele, "On nitelikli inşaat mühendisi arasak ancak 4 veya 5 tane bulabiliriz" diyor. Uzmanlara göre mühendis kıtlığının tehlikeleri yalnızca inşaatların gecikmesi ve yolların çukur olmasıyla da sınırlı değil. Geçen yıl Yeni Delhi'nin çokça övülen metrosunda bir kiriş çöktü ve altı kişinin ölümüne, on küsur işçinin de yaralanmasına yol açtı.

Yetkililere göre kazanın nedeni mühendislik hatasıydı. Hindistan'ın hem inşaat mühendisi, hem de başka uzmanlıklardaki kronik kıtlığını kabul eden hükümet şu an 30 üniversite kuruyor ve yabancı kuruluşların da üniversite açmasına izin vermeyi tasarlıyor. Fakat devletin yapacakları belki yalnızca bununla sınırlı. Çünkü her ne kadar ülkenin en prestijli üniversitelerinden bazıları (örneğin, Hindistan Teknoloji Enstitüleri) devlet okulu olsa da, özel kurumlar daha çok öğrenci yetiştiriyor. Halen mühendislik öğrencilerinin dörtte üçü özel üniversitelerde okuyor. Dahası, inşaat mühendisliğinden mezun olanların çoğu ya bu meslekte hiç çalışmıyor, ya da kısa bir süre çalıştıktan sonra bilgi teknolojileri, yönetim danışmanlığı ve finans hizmetleri alanında daha yüksek ücretli işlere yöneliyor. İnşaat mühendislerinin kaderi bu.

Havaalanları, enerji projeleri ve benzeri altyapı işlerinde uzmanlaşan Mumbai merkezli mühendislik şirketi Larsen & Toubro'ysa, inşaat teknolojisi ve yönetiminde yüksek lisans yapmak isteyen öğrencilere Build India Scholarships adında bir burs veriyor. Bu programdan her yıl 50 ile 60 arasında öğrenci mezun oluyor. Şirketin İnşaat Bölümü'nden sorumlu Başkan Yardımcısı K. P. Raghavan, "Öğrencilerin ilk tercihi başka dallar olduğu için inşaat mühendisliğinde en iyi kaliteyi bulamıyorsunuz. Biz de bol bol eğitim vererek bunu telafi etmeye çalışıyoruz" diyor.