Reuters haber ajansı geçen günlerde Iraklı otoritelere dayanarak önümüzdeki üç yıl içinde bir milyon yeni ev yapılacağı şeklinde bir haber verdi. Örneğin Bağdat civarındaki Sadr şehrinde sadece tek bir proje içinde 75 bin evin yapılması söz konusu imiş. Tabii bütün bu projeleri yapmak için açılan ihalelerde ülkeler ve firmalar arasında kıran kırana bir çekişme olduğunu söylemeye gerek yok. Neyse ki yıllardır Ortadoğu'da çok başarılı projelere imza atan Türk müteahhitlik firmalarının şansı hep yüksek olacak.
Dünyanın ekonomik kriz nedeniyle ölüp ölüp dirildiği şu dönemde, altı yüz milyar dolarlık Irak pazarı gerçekten heyecan verici bir gelişme. Üç milyon yeni evin yetersiz kalacağı, bunun dışında yollar, demir yolları, sulama sistemleri gibi kentlerin altyapısı için ihtiyaç duyulacak yüzlerce yeni proje göz önüne alındığında, önümüzdeki yıllar boyunca inşaattan makine ve elektriğe her sektöre çok büyük iş düşeceği çok açık ortada.
Irak yeniden inşa edilirken ilk aşamada çimento sektörüne çok iş düşecek. Irak'taki çimento fabrikalarının talebi karşılamakta yetersiz kalacağı dile getirilirken Fransız La Farge gibi bir çimento devinin her türlü riski göze alarak çoktan Irak pazarına girip fabrika satın almasına dikkat çekiliyor. Irak pazarının çimento ihtiyacını karşılayan ülkelerden birisi de Pakistan. Ukrayna ise inşaat demiri başta olmak üzere Irak'ın demir çelik ihtiyacını karşılamak için en fazla baş vurduğu ülkeler arasında. Yani pazar sadece Türklerin elinin altında değil, bunu iyi bilip rekabete iyi hazırlanmak gerek.
Ev yenileme önemli olanak
Ambargo nedeniyle Saddam döneminde büyük bir yoksulluk içerisine düşen ve bırakın evlerini yenilemeyi yiyecek, giyecek bulamaz hale düşün Irak halkı, şimdi kendini toparlamaya çalışıyor. Özellikle kamu görevlilerinin ücretlerindeki büyük artış öğretmenlere, memurlara duvarları mermilerle delik deşik olmuş evlerini yenilemeleri ya da yeni ev inşa etme cesareti veriyor. Yapı malzemeleri satan dükkânlarda Türk mallarının kaliteleri nedeniyle hayli revaçta olduğu belirtiliyor. Kısa süre öncesine kadar seramik alamaz durumda olan Iraklıların şimdi mutfaklarını, banyolarını lüks seramikler, duşa kabinler hatta jakuzilerle yeni baştan yapmaya çalışmaları, ne kadar büyük bir pazarın doğmakta olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Zaten konunun uzmanları, Irak'ta inşaat sektöründe patlamanın ev yenilemeyle başlayacağına dikkat çekiyor.
İç üretimin yetersiz olup ihtiyacın ancak dörtte birine cevap verebilecek kapasitede olması ise başta çevre ülkeler olmak üzere ithalat ihtiyacını iyice artıracak. Müteahhitlikten seramik ve bataryaya, inşaat malzemeleri sektöründe hatırı sayılır bir büyüklüğe ve kaliteye ulaşmış olan Türkiye, işte tam da bu dönemde önüne açılan fırsat penceresini akıllı bir şekilde değerlendirebilir. Eğer bunu başarırsa, Batılı araştırma kuruluşlarının raporlarında sık sık yer alan 21. yüzyılın yükselen yıldızı olma şansını da somut bir şekilde yakalamış olur.
Önümüzdeki dönemde, Türkiye'nin en büyük ihraç pazarı Avrupa'nın uzunca bir süre bocalayacağını unutmamak gerek. O nedenle Türkiye için, büyük avantajlarla gireceği 600 milyar dolarlık Irak inşaat sektörü, tarihi bir sıçrama tahtası görevini görebilir.
Sermaye birikimiyle sınıf atlarız
Ama Türkiye gerçekten dünya devi olmak istiyorsa inşaatta, tekstilde sağladığı başarıları ve burada elde ettiği sermaye birikimini katma değeri yüksek ürünler üretme çabalarında kullanmalı. Bunun için kazanılanları marka yaratma, ileri teknoloji, inovasyon ve araştırma-geliştirmeye aktarmak için stratejiler geliştirilmeli. Tekstil ve imalat sanayiinde olduğu gibi karşısına Çin ve Hindistan'a benzeri emeğin çok daha ucuz olduğu ülkeler çıktığında tökezlememek için Türkiye'de öncelikle hedef, işgücünde eğitim, kalite ve AR-GE yatırımlar olmalı.
Önümüzdeki dönemde seçimlerle dikkatler çok dağılacak. Ama Türkiye'nin elinin altındaki bu tarihi fırsatı kaçırmaması için iç çekişmelerle kaybedecek zamanı yok. İktidar ve muhalefet partileri bunu iyice belleyip ana hedeflere zarar vermekten kaçınmalı. Büyük devlet olmanın gereği budur.
