Avrupa'nın en büyük perakende organizasyonu Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi (International Council of Shopping Centers-ICSC) Türkiye'de dört alışveriş merkezine ödül verdi. Multi Turkmall'un yatırımı Forum Mersin de bu alışveriş merkezlerinden biriydi.
Önceki gün Multi Turkmall CEO'su Levent Eyüboğlu ile Mersin'e gittik. Hem 200 milyon euroluk 2 bin 500 kişiye istihdam sağlayan bu ödüllü projeyi gördük, hem de Türkiye'de yaklaşık 15 projesi olan grubun yatırımlarında son durumu öğrendik.
Hollanda sermayeli Multi Turkmall 2004'te Avrupa'nın en büyük proje geliştirme ve yatırım firması Multi Development ve Türk şirketi Turkmall'un ortaklığı ile kurulan bir şirket.
Grubun ağırlıklı olarak Anadolu'da olmak üzere Denizli, Trabzon, Ankara, Aydın, İstanbul, Antalya, Kayseri, Diyarbakır, Nevşehir ve Gaziantep gibi Türkiye'nin çeşitli illerinde inşa aşamasında ve bitmiş toplam 15 projesi bulunuyor. Forum markası altında topladığı alışveriş merkezlerinden 6'sının ise işletmecisi. Geliştirme aşamasında da 12 proje var. Grubun 2010 yılına kadar Türkiye'ye yapılmış ve yapılacak yatırımlarının tutarı 5 milyar doları buluyor. Yunanistan, Çin, Rusya, Libya, Romanya, Bulgaristan'da bitmiş ya da inşaa halinde projeleri bulunan grubun İran ve Suriye de ilgi alanında.
Yakın zamanda üç ilde yeni alışveriş merkezleri açmaya hazırlanan grubun Diyarbakır yatırımına ilişkin anlattıkları ise Eyüboğlu kadar bizim de canımızı sıktı.
100 milyon euroluk yatırım
Multi Turkmall'un Güneydoğu'daki ilk projesi olacak Diyarbakır Forum, 55 bin metrekare alan üzerine planlanan bir alışveriş merkezi projesi. 100 milyon euro yatırım yapılacak olan proje için grup arsayı almış, her türlü hazırlık tamamlanmış. İşsizlikten kıvranan bölgede binlerce kişiye istihdam sağlayacak olan proje ne yazık ki yapılamıyor.
Levent Eyüboğlu, sadece özel değil, kamu bankalarına da kredi için başvurduklarını ancak hiç birinden olumlu yanıt alamadıklarını söylüyor. Kredi vermek için verilemeyecek oranda ekstra teminatlar isteyen bankaların bu tutumu yüzünden de yatırımı başlatamadıklarını söyleyen Eyüboğlu, "Alışveriş merkezi projesinin yüzde 60'ı kiralandı. Her şey hazır. Ancak kredi yok. Kamu bankalarına da gittik. Devamlı kredi arayışındayız. Bulduğumuz an başlayacağız. Ancak kenti riskli bulan hiç bir banka yanaşmıyor" diyor.
Türkiye son günlerde yeniden Kürt sorununu ateşli bir şekilde tartışmaya başladı. Yeni bir fırsatın yakalandığını düşünen hükümet, henüz açıklanmayan bir yol haritasının izinde gidiyor. Sorunun temelinde siyaset ağırlıklı olsa da yıllardır yaşanan yoksulluk, yatırımsızlık inkâr edilmeyecek kadar önemli.
Yatırım yapmak istiyorum, diyen ve referansları bu kadar güçlü olan bir yatırım grubuna çıkartılan bu engeli anlamak çok zor. Özel bankaları anladık da politik tercihlerle kredi dağıtan kamu bankalarını anlamak mümkün değil!
Bayrampaşa Forum ekimde açılıyor
Multi Turkmall'ın ödül alan projesi Mersin Forum, 70 bin metrekare alana kurulu, 196 mağaza bulunuyor. Bugüne kadar 18 milyon ziyaretçi gelmiş. Yapımı proje aşamasından açılışa kadar 8 yıl süren alışveriş merkezi, Suriye ve çevre ülkelerden turist de çekmeye başlamış. 45 bin turistin de geldiği merkezin cirosu ise 300 milyon euroyu bulmuş.
Levent Eyüboğlu, Mersin'in referans, Bayrampaşa Forum'un ise ustalık eseri olacağını söylüyor. Bayrampaşa'nın sadece Türkiye'nin değil Avrupa'nın en büyük ve önemli alışveriş merkezlerinden biri olacağını anlatan Eyüboğlu, içinde İstanbul'un ilk akvaryum projesi bulunan alışveriş merkezinin ekim ayında açılacağını söylüyor. Bayrampaşa Forum'un sadece alt yapısına 40 milyon euro harcandığını, toplam yatırım tutarının ise 750 milyon euro olacağını söyleyen Eyüboğlu, ilk yıl 20 milyon ziyaretçi beklendiğini söylüyor. 296 mağazada yaklaşık 6 bin kişiye istihdam sağlanacağını da anlatan Eyüboğlu, aynı proje içinde 65 bin metrekarelik konut alanının da olduğunu söylüyor.
Bu arada Carrrefour'dan satın aldıkları Bakırköy arazisinde Apollo Grubu ile temel atmaya hazırlandıklarını da söyleyen Eyüboğlu, Nevşehir Kapadokya'yı açmaya hazırlandıklarını, İstanbul TEM projesinde ise ortakla yaşadıkları sorunun devam ettiğini dile getiriyor. Eyüboğlu grubun hedefinin ise 2012 yılında halka açılmak olduğunu belirtiyor.
