Türk Serbest Mimarlar Derneği, Ankara’daki, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Konser Salonu, Ankara Garı ve Adliye Sarayı arasında kalan alan üzerinde yapılması düşünülen yeni kültür kompleksiyle ilgili açıklamada bulundu:

"Anbahaber Dergisinin son sayısında Ankara Büyükşehir Belediyesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı arasında imzalanan bir protokol ile gerçekleştirilmesi planlanan Türk Tarih ve Kültür Parkı’nın ön proje bilgisayar simülasyonları yayınlanmıştır. Konu parkın gerçekleştirilmesi için 2302 sayılı Atatürk Kültür Merkezi Kurulması hakkındaki kanun gereği inşa edilmiş olan mevcut AKM Müze ve sergi yapısı yıkılacak ve yarışma ile elde edilmiş projeleri 2001 yılından beri inşaat ihalesine hazır olarak bekleyen Başkent’in büyük eksiği, uluslararası standartlara uygun opera, tiyatro ve gösteri merkezini içeren Ankara Kongre ve Kültür Merkezi projesi iptal edilecektir. 876.000 metrekare büyüklüğündeki hipodrom alanının 1/8 olan 100.000 metrekare alan kaplayan bu yapıların yok edilerek Başkent’in kültürel yüzünün de yok edilmesini kabul etmek olası değildir.



Türk Tarih ve Kültür Parkı’nın mimari projeleri eski Güzel Sanatlar Genel Müdürü Mehmet Özel’in koordinatörlüğü ile Azerbaycanlı Mimar Feraz Manevi’ye yaptırılmıştır. Ortaya çıkan mimariyi adlandırmak gerekirse 1900’lü yıllarda moda olan 'revivalist (tekrar canlandırmacı)' ve 'eklektik (kendine uygun gelen çeşitli üsluplarda mimari elemanların kullanılması)' denilebilir. Bu mimari sistem ülkemizde 2002 yılı sonrası 'ulusal mimari' adı verilerek 'dinsel – ideolojik' anlamda kullanılmaya başlandı. Şekilcilikten ileri gidemeyen bu ideolojik mimari sistemin örnekleri Sivas’taki kubbeli Adliye Sarayı, Keçiören ve Esenboğa yolu çevresindeki çeşitli konut yapılarının mimarisinde ve son yıllarda inşa edilen birçok yapıda görülmektedir. Serbest Mimarlar Derneği’nin bu konuda açtığı fotoğraf sergisi Keçiören Belediye Başkanlığı tarafından yasa dışı yöntemlerle kapattırılmıştır.

Atatürk Kültür Merkezi’nin yeni yüzünü böyle bir mimari mi oluşturacaktır? Cumhuriyetin ve laikliğin kurucusu Türk Silahlı Kuvvetleri böyle bir mimari ile mi temsil edilecektir?



Güzel sanatlar içinde ideolojik açıdan en yavaş gelişen sanat mimarlık sanatı. İdeolojik anlamlı yapıların yapılmaya başlanması, o ideolojinin toplumda yerleşmişliğinin işaretidir. Bu yapılara Türk mimarisi, Ulusal Mimarimiz gözüyle bakmak yanıltıcıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin ideolojisi çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak, her alanda çağdaş ürünler vererek gelişmektir.

Bu konuda izlenecek tek yol, bugüne kadar başarı ile uygulanan 'Ulusal Yarışma' sistemidir. Bu konu ile ilgili protokolde belirtildiği gibi 'Atatürk, Kurtuluş Savaşı ve Atatürk İlke ve İnkılapları’nı genç nesillere anlatacak' bir proje için tüm Türk mimarlarına yaratıcılıklarını ortaya koyma şansı verilmelidir. Yöntem bir seçicinin uygun gördüğü bir mimara iş vermek olmamalı, tüm Türk mimarlarının yaratıcı güçlerine şans tanınmalıdır.

Atatürk’ün 100. doğum yıldönümü nedeniyle 1980’de çıkarılan 2302 sayılı Atatürk Kültür Merkezi Kurulması Hakkında Kanun, büyük Atatürk’ün başlattığı kültür ve sanat devriminin devamını öngören çok önemli bir kanundur. Bu kanunla Sıhhiye'deki Adliye Sarayı’ndan başlayan ve Hipodrom alanına kadar uzanan yeşil alan, bu alan içinde kültür yapıları (Müze – Sergi Yapısı, C.S.O. Konser Salonu, Ankara Kongre ve Kültür Merkezi (Opera, Tiyatro, Kongre ve Gösteri Merkezi) planlanması öngörülmüş, böylece Ankara’nın tüm medeni başkentlerde, Başkent’in 'akciğeri' niteliğindeki bir yeşil alana ve Ankara’yı Kültür Başkenti yapacak kültür tesislerine kavuşturulması öngörülmüştür.

Bu konudaki gelişmeler yavaş olmuş, kültür tesislerinin projeleri yarışmalar yapılarak elde edilmiş, C.S.O. yapısının inşaatına başlanmış, hipodrom alanı peyzaj projesi yaptırılmış, Ankara Kongre ve Kültür Merkezi yapısı Opera bölümünün uygulama projeleri 2001 yılında inşaat ihalesine hazır hale getirilmiştir. Ancak 2002 yılından sonra tüm yapılanlar iptal edilmiş, Operanın C.S.O. yapısına ilavesi, kültür yapılarının Adliye Sarayı ile Gar yapısı arasına yapılması gibi olanaksız çözümler ile günler geçirilmiştir ve geçirilmektedir. Yeşil Alanlar konusunda da kanuna uyulmamış, Gençlik Parkı tekrar yapılar ile doldurularak planlanmış, 19 Mayıs Stadyumu alanındaki kaçak yapıların yıkılarak bu alanın yeşil dinlenme alanı haline getirilmesi yerine buraya da 10.000 kişilik kapalı spor salonu inşası öngörülmüştür. AKM Alanı 4. Bölgesi’nde de Konser Salonlarının önüne 5.000 kişilik yeni bir kapalı spor salonu yaptırılacaktır.

Özetle; Büyük Önder Atatürk’ün 100. Doğum Yılı nedeniyle çıkarılmış olan 2302 sayılı yasanın ruhuna aykırı uygulamalar yapılarak, Ankara Atatürk’ün düşlediği Kültür Başkenti niteliğinden uzaklaşmakta, planlanan kültür tesisleri iptal edilmekte, 'Atatürk İlke ve İnkılaplarını genç nesillere anlatacak' yapılar, bir zamanlar Sovyetler Birliği’nde moda olan eklektik - revivalist stilde, bir Azeri mimar tarafından tasarlanmaktadır.

Serbest Mimarlar Derneği olarak Atatürk Kültür Merkezi Kurulması hakkındaki kanuna uyulmasını, AKM alanlarında planlanmış olan tüm kültür yapılarını inşa edilmesini ve böylece Ankara'nın Kültür Başkenti olmasının önlenmemesini, Türk Tarih ve Kültür Parkı’nın yarışmaya çıkarılarak, çağdaş medeniyet seviyesine yaraşır bir projenin uygulanmasını Cumhuriyetimizin ve Başkentimizin çağdaş uygarlık seviyesine ulaşması için 'Olmaz ise olmaz' şartı olarak görmekteyiz."Konuyla İlgili Linkler

• Atatürk Kültür Merkezi Alanları Çağdaş Anlayışla Ele Alınmalıdır
• AKM Alanları için Yapılan Projeye Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi’nden Tepki
• Arkiv'de AKM Ankara Kongre ve Kültür Merkezi Mimari Proje Yarışması
• Arkiv'de AKM CSO Konser Salonu ve Koro Çalışma Binaları
• Arkiv'de Ankara Adliye Sarayı
• Arkiv'de Ankara Kongre ve Kültür Merkezi Mimari Proje Yarışması